Teaching with the Web:
A Collection of Online Treasure Hunts and Webquests

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ang Mga Alamat ng Dumanjug, Cebu:
Isang WebQuest Para sa Ikalawang Taon ng High School (Filipino)

Sinulat nina R. Lañojan, R. Martin, at P. Arinto


Panimula
Isang umaga, tilaok ng manok ang narinig. Makalipas ang ilang sandali ay nabulabog ang taong bayan ng malakas na sigaw. “Nahug si Duman! Tabang mo. Si Duman nahug sa lubi! Si Duman nahug!” (Help, Duman fell from a coconut tree!)

Ang maikling kuwentong ito ay nagpapahiwatig kung bakit tinawag na Dumanjug ang bayan ng Dumanjug, Cebu.

O, narinig n’yo ba? Tilaok ng manok! Ang ibig sabihin nito ay, “Halika na’t umpisahan ang bago nating trip—ang pagsusuri ng mga alamat ng Dumanjug!"

Gawain
Panahon na upang maitala ang iba’t ibang alamat ng mga barangay na bumubuo sa Dumanjug. Kayong mga amateur folklorist ay inatasan ng National Commission for Culture and the Arts (NCCA) na gumawa ng isang anthology o koleksyon ng mga alamat ng Dumanjug. Ang anthology ay maglalaman ng iba’t ibang alamat tungkol sa mga bagay-bagay na makikita sa Dumanjug, mga guhit o disenyo (graphic design) tungkol sa mga alamat na ito, at maikling pagsusuri tungkol sa mga pagpapahalagang makikita sa bawat alamat.

Proseso
1. Hahatiin kayo sa ilang pangkat na binubuo ng limang miyembro. Ang bawat miyembro ng isang pangkat ay may kani-kaniyang tungkulin. Pag-usapan ninyong mabuti sa inyong pangkat kung sino ang gagawa ng bawat tungkulin.

Miyembro Tungkulin
Folklorista
(2 miyembro)
Magsasaliksik at magtatala ng isang alamat mula sa Dumanjug tungkol sa isang piling paksa
Ilustrador
(1 miyembro)
Gagawa ng mga guhit o ilustrasyon para sa alamat na nakalap ng mga folklorista
Kritiko
(2 miyembro)
Susulat ng sanaysay na nagsusuri ng mga pagpapahalagang makikita sa mga alamat na nakalap

Isang alamat lamang ang itatala ng bawat pangkat. Ngunit ito ay dapat tungkol sa isang paksa. Matapos mapag-usapan ng inyong pangkat ang paghahatian ng tungkulin, papipiliin kayo ng paksa ng inyong guro sa pamamagitan ng bunutan. Nakasulat sa maliliit na papel ang iba’t ibang paksa (halimbawa, anyo ng tubig, panagalan ng lugar, punong-kahoy, prutas) at isa sa inyong pangkat ang bubunot ng isang papel upang malaman kung ano ang paksa ng alamat na inyong sasaliksikin, itatala, gagawan ng guhit, at susuriin.

2. Kapag alam na ng lahat ng pangkat ang kanilang paksa at naghatian na ng mga tungkulin ang mga miyembro ng bawat pangkat, isasagawa ninyo ang background research sa pamamagitan ng pagbabasa sa mga website na nakatala sa Mga Sanggunian. Upang higit na maging kawili-wili, ang isang bahagi ng background research na ito (tungkol sa istruktura ng alamat) ay gagawin bilang online treasure hunt sa pangangasiwa ng inyong guro. Gagawin ito sa inyong computer center kung saan kayo ay tutulungan ni Kuya Kompyu at Ate Net.

Ang mga Internet resources na hindi kasali sa online treasure hunt at mga resources kagaya ng libro ay babasahin ninyo sa inyong vacant period. Kinakailangang matapos ang background research sa loob ng isang linggo.

3. Pagkatapos ng background research ay gagawin ng dalawang folklorista sa pangkat ang field interviews. Ito ay pakikipag-ugnayan sa mga matatanda sa iba’t ibang barangay sa Dumanjug upang magpakuwento sa kanila ng isang alamat tungkol sa paksang iniatas sa inyong pangkat. Kung mayroong kapamilya na nakakaalam ng isang alamat tungkol sa inyong paksa ay maaaring sila ang kapanayamin. Kung wala naman ay kapanayamin ang mga lokal na folklorista na nasa talaan ng inyong guro.

May ilang patakaran sa pakikipagpanayam na kailangan sundin. Sabi nga ng matatanda, may mga nuno sa punso at may mga diwata sa paligid at sila ay magagalit kung hindi kayo magiging maingat sa inyong pag-interview. Tandaan ang mga sumusunod:

a. Ugaliing magbigay galang.
b. Magdala ng bolpen at notebook.
c. Gawing mainam lang ang pagtatanong.

d. Huwag kaligtaang isulat ang pangalan ng nagbahagi ng alamat. Maaari ring kumuha ng litrato ng kapanayam o kaya’y palagdain ang nakapanayam sa notebook nyo bilang patunay na kayo nga ay nagkaroon ng interview sa kanya (ipasulat din ang petsa at oras ng interview).

Kinakailangang makahanap kayo ng isang alamat tungkol sa tamang paksa sa loob ng dalawang linggo.

4. Isusulat nang maayos ng dalawang folklorista sa pangkat ang alamat na nakuha sa field interview. Isusulat nila ito ayon sa istruktura ng alamat sa loob ng dalawang araw. Pagkatapos ay ipabasa sa ibang miyembro ng pangkat ang nakasulat na alamat at hingan sila ng mungkahi upang maging higit na maganda ang pagkakasalaysay dito.

Gagawin naman ng ilustrador ang mga guhit o ilustrasyon na angkop sa alamat na sinalaysay ng ka-grupong folklorista. Kasabay dito ang pagsulat ng dalawang kritiko sa pangkat ng isang sanaysay na nagsusuri ng mga pagpapahalagang makikita sa naturang alamat. Kinakailangang matapos ang mga gawaing ito sa loob ng tatlong araw.

5. Magpupulong ang buong pangkat upang tingnan ang ginawa ng ilustrador at mga kritiko. Kung kinakailangan ay aayusin o rerebisahin nila ang kanilang ginawa ayon sa mungkahi ng ilang miyembro ng pangkat. Gawing gabay sa pagrerebisa ang rubric na makikita sa Ebalwasyon.

Ang pulong na ito ay maaaring gagawin ninyo sa isang espesyal na pagtitipon ng klase (class meeting) sa isang Sabado sa computer center, kasama ang inyong guro. Sa pagkakataong ito gagawin ang pag-eencode ng inyong mga sinulat at pag-scan ng mga guhit na ginawa ng ilustrador. Mangyari pa ay isang formatted document ang anyo ng inyong isusumiteng alamat na may kasamang guhit at sanaysay. Tutulungan kayo ng inyong guro kung paano mag-encode, mag-scan, at mag-format.

6. Isumite ang naka-format at illustrated na alamat at ang kasamang sanaysay sa takdang araw.

7. Sagutin ang self-assessment at peer evaluation forms at isumite ang mga ito sa takdang araw.

Mga Sanggunian

Myths and legends
http://www.pibburns.com/myth.htm

What is a myth
http://www.pinoystuff.com/folklore/myths/myths.htm

Sample myth
http://www.pinoystuff.com/folklore/myths/malaksav.htm

What is a legend
http://www.pinoystuff.com/folklore/LEGENDS/LEGENDS.HTM

Structure of legends
http://www.leraconteur.scriptmania.com/Legendplan.htm

Examples of legends
http://www.planetozkids.com/oban/legends.htm

Examples of legends in Filipino
http://www.hawaii.edu/filipino/Related%20Material%20pages%20/Mga%20Alamat/Mga%20Alamat.html
Myths and legends from all over the world
http://www.mythorama.com/_mythes/indexus.php

Mga halimbawa ng pagsusuri ng alamat at mito
http://www.azer.com/aiweb/categories/magazine/63_folder/63_articles/63_legends.html
http://www.apologeticspress.org/rr/rr2003/r&r0311b.htm

Ebalwasyon
Dahil naging matiyaga kayo sa pananaliksik at naging bahagi ng bayan ng Dumanjug, bibigyan kayo ng marka bilang isang team/pangkat ayon sa sumusunod na rubric o criteria. Makikita rin sa ibaba kung ano ang batayan ng kabuuan ng inyong grado.

  Lubos na Katanggap-tanggap
(5 punto)
Katanggap-tanggap
(3 punto)
Di Katanggap-tanggap
(1 punto)
Ang Alamat
Nilalaman Ang alamat ay tungkol sa paksang iniatas sa pangkat (halimbawa, punong-kahoy, hayop, anyong tubig, bulaklak o prutas, o pangalan ng lugar) at ito ay makikitang nanggaling sa bayan ng Dumanjug. Ang alamat ay tungkol sa paksa ngunit hindi bayan ng Dumanjug ang pinangyarihan ng alamat. O di kaya’y Dumanjug ang lugar na pinangyarihan ng alamat ngunit ito ay hindi tungkol sa paksa. Ang alamat ay hindi tungkol sa paksa at hindi rin nangyari sa Dumanjug.
Istruktura/
Organisasyon
May malinaw na simula, katawan, at pagtatapos ang alamat. Maayos ang daloy ng alamat mula sa simula hanggang a pagtatapos nito. Sa higit na maraming beses ay lohikal ang daloy ng alamat. Ngunit may ilang parte na parang wala sa lugar o di lohikal ang pagkakaugnay sa iba pang bahagi. Hindi maayos ang daloy ng alamat. Nakakalito ang istruktura ng alamat.
Mekanics Ang pagkakasulat ng alamat ay ayon sa mga panuntunan sa spelling, grammar at punctuation. At angkop ang mga salitang ginamit sa alamat. May ilang mali sa spelling, grammar at punctuation. Sa higit na maraming beses ay angkop ang gamit ng salita. Maraming mali sa spelling, grammar, at punctuation. Ang mga salitang ginamit ay di gaanong angkop.
Mga Illustration o Guhit
Bilang
Balanse ang dami ng teksto at mga guhit o ilustrasyon ng alamat.
May isa o dalawang parte na dapat ay may guhit ngunit wala. Masyadong marami ang guhit na nasasapawan ng mga ito ang teksto. O kaya’y isa lamang o walang guhit tungkol sa alamat.
Pagiging angkop (appropriateness) Lahat ng guhit ay angkop sa alamat o tungkol sa nais ipahiwatig ng alamat. Kalahati lamang ng guhit ang angkop sa alamat. Kakaunti lamang na guhit ang angkop sa alamat.
Visual appeal Malinaw at makulay ang lahat ng mga guhit. Kaayaayang tingnan ang mga guhit dahil tama ang gamit ng kulay at maganda ang estilo ng guhit. May isa o dalawang malabo o malabnaw na guhit ngunit ang higit na marami ay malinaw, tama ang kulay, at kaayayang tingnan. Ang higit na maraming guhit ay hindi kaaya-ayang tingnan. Maling kulay ang ginamit at hindi malinaw.
Pagsusuri ng mga Alamat
Nilalaman Ang pagsusuri ay tungkol sa mga pagpapahalaga na makikita sa alamat na itinala ng grupo. Malalim ang pagsusuri na ginawa. Ilang pagpapahalaga lamang makikita sa mga alamat ang sinusuri. Maaaring maging mas malalim pa ang pagsusuring ginawa. Isang pagapapahalaga lamang ang binabanggit sa pagsusuri. Mababaw lamang ang pagsusuring ginawa.
Istruktura/
Organisasyon
Mayroong malinaw na panimula, katawan, at pagtatapos ang pagsusuri. Maayos ang daloy ng sanaysay mula sa simula hanggang sa pagtatapos. Sa higit na nakararaming beses ay lohikal ang daloy ng pagsusuri. Ilang parte lamang ang parang wala sa lugar o di lohikal ang pagkakaugnay sa iba pang bahagi. Hindi maayos ang daloy ng pagsusuri. Nakakalito ang istruktura ng pagsusuri.
Mekanics Ang pagkakasulat sa pagsusuri ay ayon sa mga panuntunan sa spelling, grammar at punctuation. Angkop ang mga salitang ginamit. May ilang mali sa spelling, grammar at punctuation. Sa higit na maraming beses ay angkop ang gamit ng salita. Maraming mali sa spelling, grammar, at punctuation. Ang mga salitang ginamit ay di gaanong angkop.

Ang perfect score para sa group work ay 45 points. Bagaman bibigyan ng score ang kontribusyon ng bawat miyembro, ang kabuuang score ng pangkat ang siyang magiging score ng lahat ng miyembro. Kung kaya’t kinakailangan ninyong magtulungan upang matiyak na maganda ang kontribusyon ng bawat isa.

Bibigyan din ng score ang self-assessment at peer evaluation. Kaya ang score ng bawat isang miyembro ay manggagaling sa group output (70%), self assessment (15%), at peer evaluation (15%).

Pagtatapos
Pag-iisipan ninyong mabuti kung aling mga alamat ang inyong itatala. Sa pagkakataong ito ay makikipag-ugnayan kayo sa mga nakakatanda sa inyo at sa ibang miyembro ng inyong komunidad sa pananaliksik tungkol sa mga alamat nito. Pagkatapos ay bibigyang kahulugan ninyo ang isang alamat sa pamamagitan ng pagguhit ng mga larawang angkop dito at pagsusuri ng mga kahalagahang makikita dito.

Sa prosesong ito, sana ay higit ninyong makilala ang inyong sariling kultura. At sana ay kapulutan ninyo ng aral ang inyong mga nakalap na alamat.
 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------